อัตราหมุนเวียนสินค้าคงคลัง Inventory Turnover บอกอะไรเกี่ยวกับสต็อก

เคยสงสัยไหมว่าสินค้าในร้านของคุณขายออกเร็วแค่ไหน บางตัวอาจขายหมดในไม่กี่วัน บางตัวนอนอยู่บนชั้นเป็นเดือนโดยไม่มีใครหยิบ อัตราหมุนเวียนสินค้าคงคลัง หรือ Inventory Turnover คือตัวเลขที่ช่วยให้คุณเห็นภาพรวมว่าทั้งร้านหมุนเงินผ่านสต็อกได้ดีแค่ไหน เป็นหนึ่งในตัวเลขสุขภาพธุรกิจที่ SME ทุกแห่งควรดูเป็นประจำ

Inventory Turnover คืออะไร

อัตราหมุนเวียนสินค้าคงคลัง คือจำนวนครั้งที่คุณขายสินค้าทั้งสต็อกออกไปและเติมเข้ามาใหม่ภายในช่วงเวลาหนึ่ง โดยทั่วไปคือหนึ่งปี ถ้าตัวเลขนี้สูง แปลว่าสินค้าหมุนเร็ว ขายดี เงินไม่จม แต่ถ้าตัวเลขต่ำ แปลว่าสินค้าค้างนาน อาจสั่งของมากเกินไป หรือสินค้าบางตัวขายไม่ออก ค่าที่เหมาะสมขึ้นอยู่กับประเภทธุรกิจ ร้านอาหารสดจะหมุนเร็วมาก ส่วนร้านเฟอร์นิเจอร์จะหมุนช้ากว่าเป็นธรรมดา

สมมติร้านเสื้อผ้าออนไลน์แห่งหนึ่ง ในรอบปีมีต้นทุนขายสินค้ารวม 1,200,000 บาท นั่นคือ COGS ต้นปีมีสต็อกมูลค่า 250,000 บาท ปลายปีเหลือสต็อก 150,000 บาท ดังนั้น Average Inventory เท่ากับ 250,000 บวก 150,000 หารสอง ได้ 200,000 บาท

นำมาเข้าสูตร Inventory Turnover เท่ากับ 1,200,000 หารด้วย 200,000 ได้เท่ากับ 6 รอบต่อปี แปลว่าร้านนี้ขายสต็อกทั้งหมดออกและเติมใหม่ 6 ครั้งในหนึ่งปี หรือเฉลี่ยสินค้าหนึ่งชิ้นอยู่ในสต็อกประมาณ 365 หารด้วย 6 เท่ากับราว 61 วันก่อนถูกขายออกไป ตัวเลขนี้ถือว่าดีสำหรับธุรกิจเสื้อผ้าแฟชั่นที่ต้องหมุนคอลเลกชันใหม่เรื่อย ๆ

เช็กลิสต์ใช้ตัวเลขนี้ให้เกิดประโยชน์

• คำนวณแยกตามหมวดสินค้า ไม่ใช่รวมทั้งร้าน เพื่อเห็นตัวที่ค้างจริง
• เปรียบเทียบกับค่าเฉลี่ยในอุตสาหกรรมเดียวกัน ไม่ใช่ตัดสินตามความรู้สึก
• ติดตามแนวโน้มหลายรอบ ดูว่าตัวเลขดีขึ้นหรือแย่ลง
• ใช้ตัวเลขนี้ช่วยตัดสินใจลดราคาเคลียร์สต็อกที่หมุนช้า

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

• ใช้ยอดขายแทน COGS ทำให้ตัวเลขสูงเกินจริงและตีความผิด
• ใช้สต็อกแค่จุดเดียวแทนค่าเฉลี่ย ทำให้ผลคลาดเคลื่อนตามฤดูกาล
• เทียบร้านคุณกับธุรกิจคนละประเภท ทำให้สรุปผิด
• ดูแค่ตัวเลขรวม จนมองไม่เห็นสินค้าค้างที่ซ่อนอยู่

อัตราหมุนเวียนสินค้าคงคลังเป็นเหมือนเครื่องวัดชีพจรของสต็อก ดูเป็นประจำแล้วคุณจะรู้ทันทีว่าควรสั่งของเพิ่ม ควรลดราคาเคลียร์ หรือควรหยุดสั่งสินค้าตัวที่ขายไม่ออก หากคุณอยากเห็นตัวเลขนี้อัปเดตแบบเรียลไทม์โดยไม่ต้องนั่งคำนวณเอง ทีม Whale Task ช่วยทำแดชบอร์ดที่ดึงข้อมูลจากระบบขายมาแสดงผลให้อ่านง่ายได้