Safety Stock คืออะไร
Safety Stock (สต๊อกสำรอง)
คำตอบสั้น ๆ
Safety Stock (สต๊อกสำรอง) คือปริมาณสินค้าที่เก็บเผื่อไว้เกินจากความต้องการที่คาดการณ์ เพื่อรองรับสองความไม่แน่นอน ได้แก่ ยอดขายที่สูงกว่าคาด และของที่มาถึงช้ากว่ากำหนด ปริมาณที่เหมาะสมจึงขึ้นกับความผันผวนของยอดขาย ความน่าเชื่อถือของซัพพลายเออร์ และระดับความพร้อมขายที่ธุรกิจต้องการรักษาไว้
ทำไมSafety Stockจึงสำคัญกับธุรกิจไทย
การเก็บสต๊อกสำรองน้อยเกินไปทำให้ของขาดและเสียโอกาสขาย ส่วนการเก็บมากเกินไปทำให้เงินสดจมอยู่กับของที่ยังไม่ได้ขาย ทั้งสองอย่างมีต้นทุนที่มองไม่เห็นในงบกำไรขาดทุน การตั้งระดับสต๊อกสำรองจากข้อมูลจริงจึงเป็นวิธีเปลี่ยนการตัดสินใจที่เคยใช้ความรู้สึก ให้เป็นตัวเลขที่ทบทวนได้
ข้อเท็จจริงที่ควรรู้
- สต๊อกสำรองรองรับทั้งความผันผวนของยอดขายและความล่าช้าของการส่งของ
- ปริมาณที่เหมาะสมต่างกันในแต่ละสินค้า จึงไม่ควรใช้ตัวเลขเดียวกันทั้งคลัง
- สต๊อกสำรองที่มากเกินจำเป็นคือเงินสดที่ถูกแปลงเป็นของและยังไม่กลับมา
- ซัพพลายเออร์ที่ส่งของตรงเวลาสม่ำเสมอ ช่วยลดสต๊อกสำรองที่ต้องเก็บลงได้
คำถามที่พบบ่อย
คำนวณสต๊อกสำรองอย่างไร
วิธีที่ใช้กันแพร่หลายคือคูณความผันผวนของยอดขายในช่วงระยะเวลานำ เข้ากับค่าที่สะท้อนระดับความพร้อมขายที่ต้องการ ยิ่งต้องการโอกาสของขาดต่ำ ก็ยิ่งต้องเก็บมากขึ้น ในทางปฏิบัติสำหรับธุรกิจขนาดเล็ก การเริ่มจากยอดขายเฉลี่ยต่อวันคูณด้วยจำนวนวันที่ซัพพลายเออร์เคยส่งช้าที่สุด ก็ให้ตัวเลขตั้งต้นที่ใช้ได้
ควรเก็บสต๊อกสำรองทุกรายการหรือไม่
ไม่ควร สินค้าที่ขายได้น้อยและสั่งเพิ่มได้เร็วมักไม่คุ้มที่จะเก็บสำรอง ขณะที่สินค้าที่ขายดีและมีระยะเวลานำยาวควรเก็บมากกว่า วิธีจัดลำดับที่ใช้กันคือแบ่งกลุ่มสินค้าตามมูลค่าการขาย แล้วกำหนดนโยบายสต๊อกสำรองต่างกันในแต่ละกลุ่ม แทนการใช้เกณฑ์เดียวกันทั้งคลัง
บริการที่เกี่ยวข้อง
ระบบสต๊อกและคลังสินค้าสำหรับ SME
คำที่เกี่ยวข้อง
- OEE (ประสิทธิผลโดยรวมของเครื่องจักร)
- ตัวชี้วัดที่รวมความพร้อมใช้ ความเร็ว และคุณภาพของเครื่องจักรไว้ในตัวเดียว บอกว่าเครื่องผลิตได้เต็มศักยภาพแค่ไหน
- MRP (การวางแผนความต้องการวัสดุ)
- ระบบคำนวณว่าต้องสั่งวัตถุดิบชนิดใด จำนวนเท่าไร และเมื่อไร เพื่อให้ผลิตได้ทันโดยไม่สต๊อกเกินจำเป็น
- Reorder Point (จุดสั่งซื้อใหม่)
- ระดับสต๊อกที่เมื่อลดลงถึงจุดนี้ต้องสั่งของเพิ่มทันที เพื่อให้ของมาถึงก่อนที่จะหมด
- Inventory Turnover (อัตราหมุนเวียนสินค้าคงคลัง)
- ตัวเลขบอกว่าสินค้าในสต๊อกขายและเติมใหม่กี่รอบต่อปี ยิ่งสูงยิ่งแสดงว่าขายดีและเงินไม่จมในสต๊อก
- BOM (รายการวัตถุดิบ)
- รายการส่วนประกอบและปริมาณที่ใช้ผลิตสินค้าหนึ่งชิ้น เปรียบเหมือนสูตรการผลิตที่ใช้คำนวณต้นทุนและสั่งของ
- BOQ (บัญชีแสดงปริมาณงาน)
- เอกสารแจกแจงรายการ ปริมาณ และราคาของงานหรือวัสดุในโครงการ มักใช้ในงานก่อสร้างเพื่อประเมินราคา
อ่านต่อเรื่อง Safety Stock

รับปากลูกค้าว่าส่งวันไหน แล้วเลื่อนเกือบทุกครั้ง — วิธีให้วันที่ที่รักษาได้
การบอกวันส่งจากความรู้สึกว่าปกติใช้เวลาเท่าไร คือสาเหตุที่ทำให้เลื่อนซ้ำ บทความนี้อธิบายวิธีคำนวณของที่พร้อมขายจริงและวิธีประกอบวันส่งจากเวลาแต่ละช่วง แทนการเดา

POS อย่างเดียวไม่พอ ถ้าไม่เชื่อมสต็อกและรายงาน: ทำไมยอดขายเยอะแต่กำไรไม่ขึ้น
POS ที่ดีช่วยขายได้เร็ว แต่ถ้าไม่เชื่อมกับสต็อกและรายงาน เจ้าของก็ยังไม่รู้ว่ากำไรจริงอยู่ตรงไหน ของหายตรงไหน และเมนูหรือสินค้าไหนกำไรบาง บทความนี้อธิบายว่าทำไม POS อย่างเดียวไม่พอ และการเชื่อมสต็อกกับรายงานเปลี่ยนอะไร

WMS คืออะไร: ระบบจัดการคลังสินค้า ที่ทำให้รู้ว่าของอยู่ตรงไหนและเหลือเท่าไรจริง
WMS คือระบบจัดการคลังสินค้าที่รู้ว่าของแต่ละชิ้นวางอยู่ตำแหน่งไหน เหลือเท่าไร และควรหยิบตัวไหนก่อน ต่างจากระบบบัญชีสต๊อกที่บอกแค่ยอดรวม เมื่อคลังโตขึ้นจนเดินหาของเสียเวลา นั่นคือสัญญาณว่าถึงเวลาต้องมี WMS

Cycle Counting: นับสต๊อกทีละนิดทุกวัน แทนปิดคลังนับทั้งปีครั้งเดียว
การปิดคลังนับสต๊อกทั้งหมดปีละครั้งทั้งเหนื่อย เสียเวลาทำงาน และมักพบว่าตัวเลขเพี้ยนไปนานแล้วโดยไม่รู้ว่าเพราะอะไร Cycle counting คือการนับสินค้าส่วนเล็ก ๆ ทุกวันแบบหมุนเวียน ทำให้เจอส่วนต่างเร็ว รู้สาเหตุ และไม่ต้องหยุดทั้งคลัง
