จ้างคนเพิ่มแล้วกำไรไม่เพิ่ม — ตัวเลขที่ต้องดูก่อนจ้างคนถัดไป

เรื่องที่เกิดซ้ำในธุรกิจที่กำลังโตคือ ทีมงานบ่นว่างานล้น เจ้าของจึงจ้างเพิ่มหนึ่งคน ผ่านไปหกเดือนงานก็ยังล้นเหมือนเดิม แต่กำไรลดลง เพราะรายได้ไม่ได้เพิ่มตามจำนวนคน สิ่งที่พลาดไม่ใช่การตัดสินใจจ้าง แต่คือการจ้างโดยไม่ได้ตั้งคำถามว่าคนใหม่คนนี้ต้องสร้างรายได้เพิ่มเท่าไรถึงจะคุ้ม และงานที่ล้นอยู่นั้นเป็นงานที่สร้างรายได้จริงหรือเป็นงานที่เกิดจากกระบวนการที่ยังไม่เข้าที่

คนหนึ่งคนต้องสร้างรายได้เพิ่มเท่าไร

คำถามนี้ตอบได้ด้วยเลขคณิตง่าย ๆ แต่ธุรกิจส่วนใหญ่ไม่เคยคำนวณ จึงจ้างโดยอ้างอิงความรู้สึกว่างานเยอะพอแล้ว ปัญหาคือความรู้สึกว่างานเยอะกับความสามารถในการจ่ายคนเพิ่มเป็นคนละเรื่องกัน

ตัวเลขนี้มักทำให้เจ้าของหยุดคิด และนั่นคือประโยชน์ของมัน เพราะมันเปลี่ยนคำถามจากเรามีงานพอให้เขาทำไหม เป็นเรามีรายได้เพิ่มพอจะจ่ายเขาไหม ซึ่งเป็นคำถามที่ต่างกันโดยสิ้นเชิง งานที่มีอยู่เต็มมือไม่ได้แปลว่ามีรายได้เพิ่มรออยู่

ก่อนจ้าง ควรแยกให้ออกว่างานที่ล้นนั้นเป็นงานประเภทใด ถ้าเป็นงานที่สร้างรายได้โดยตรงและมีลูกค้ารออยู่จริง การจ้างเพิ่มคือคำตอบที่ถูกต้อง แต่ถ้าเป็นงานอีกสามประเภทต่อไปนี้ การจ้างเพิ่มจะทำให้ต้นทุนสูงขึ้นโดยที่ปัญหายังอยู่

• งานที่เกิดจากการรอ เช่น รอข้อมูลจากอีกแผนก รอการอนุมัติ หรือรอเอกสาร คนใหม่จะเข้ามารอเพิ่มอีกคน โดยที่ปริมาณงานที่ไหลผ่านไม่เพิ่มขึ้นเลย
• งานที่เกิดจากการทำซ้ำ เช่น การพิมพ์ข้อมูลเดิมลงสามระบบ หรือการรวมไฟล์ทุกสัปดาห์ งานประเภทนี้ควรถูกกำจัดด้วยการเชื่อมข้อมูล ไม่ใช่ด้วยการเพิ่มคนมาพิมพ์
• งานที่เกิดจากการแก้ของที่ผิด ถ้าส่วนหนึ่งของเวลาหมดไปกับการแก้งานที่ทำผิดตั้งแต่ต้น การเพิ่มคนจะเพิ่มทั้งงานที่ผิดและงานที่ต้องแก้ไปพร้อมกัน

รายได้ต่อพนักงานหนึ่งคน ตัวเลขที่บอกว่าโตด้วยอะไร

ตัวเลขนี้คำนวณง่ายและบอกอะไรได้มาก คือรายได้รวมต่อปีหารด้วยจำนวนพนักงาน ประโยชน์ไม่ได้อยู่ที่ค่าสัมบูรณ์ซึ่งต่างกันมากตามประเภทธุรกิจ แต่อยู่ที่แนวโน้ม ถ้ารายได้ต่อคนเพิ่มขึ้นทุกปี แปลว่าธุรกิจกำลังโตด้วยความสามารถที่สูงขึ้น ถ้าลดลงทุกครั้งที่จ้างเพิ่ม แปลว่าธุรกิจกำลังโตด้วยการเพิ่มคน ซึ่งเป็นการเติบโตที่กำไรจะตามไม่ทัน

ธุรกิจที่วางระบบไว้ดีมักเห็นรายได้ต่อคนเพิ่มขึ้นแม้จำนวนคนจะเท่าเดิม เพราะงานที่เคยกินเวลาถูกทำให้เร็วขึ้นหรือหายไป ส่วนธุรกิจที่ยังทำงานด้วยมือทั้งหมดจะเห็นตัวเลขนี้นิ่งหรือลดลง เพราะทางเดียวที่จะรับงานเพิ่มคือเพิ่มคน

การจ้างคนเพิ่มไม่ใช่เรื่องผิด และหลายครั้งเป็นสิ่งที่ควรทำเร็วกว่าที่ทำ สิ่งที่ควรเปลี่ยนคือการจ้างโดยรู้ตัวเลข เพราะเมื่อรู้ว่าคนใหม่ต้องสร้างรายได้เพิ่มเท่าไร คำถามถัดไปจะเปลี่ยนจากหาคนที่ไหนดี เป็นงานอะไรที่จะทำให้เขาสร้างรายได้ตามนั้นได้ ซึ่งเป็นคำถามที่ทำให้การจ้างครั้งนั้นสำเร็จ