Inventory Turnover คืออะไร
Inventory Turnover (อัตราหมุนเวียนสินค้าคงคลัง)
คำตอบสั้น ๆ
Inventory Turnover (อัตราหมุนเวียนสินค้าคงคลัง) คือจำนวนรอบที่สต๊อกทั้งกองถูกขายและเติมใหม่ในหนึ่งปี คำนวณจากต้นทุนขายทั้งปีหารด้วยมูลค่าสินค้าคงคลังเฉลี่ย ค่าสูงแปลว่าเงินไม่จมอยู่กับของนาน ค่าต่ำแปลว่ามีของค้างหรือสั่งเข้ามามากเกินจำเป็น นำ 365 หารด้วยค่านี้จะได้จำนวนวันที่สินค้าอยู่ในมือโดยเฉลี่ย
ทำไมInventory Turnoverจึงสำคัญกับธุรกิจไทย
สินค้าคงคลังคือเงินสดที่ถูกแปลงเป็นของ ตราบใดที่ยังไม่ขาย เงินก้อนนั้นก็ยังใช้ทำอย่างอื่นไม่ได้ อัตราหมุนเวียนจึงเป็นตัวเลขที่เชื่อมการบริหารสต๊อกเข้ากับสภาพคล่องโดยตรง ธุรกิจที่กำไรดีแต่เงินตึงบ่อย มักพบคำอธิบายอยู่ในตัวเลขนี้มากกว่าในงบกำไรขาดทุน
ข้อเท็จจริงที่ควรรู้
- อัตราหมุนเวียน = ต้นทุนขายทั้งปี ÷ มูลค่าสินค้าคงคลังเฉลี่ย
- 365 หารด้วยอัตราหมุนเวียน ได้จำนวนวันที่สินค้าอยู่ในมือโดยเฉลี่ย
- ค่าที่เหมาะสมต่างกันมากตามประเภทธุรกิจ จึงควรเทียบกับตัวเองย้อนหลัง
- ค่ารวมทั้งคลังถูกดึงขึ้นโดยสินค้าขายดีไม่กี่ตัว จนมองไม่เห็นของค้าง
คำถามที่พบบ่อย
อัตราหมุนเวียนต่ำแก้ได้อย่างไร
เริ่มจากแยกดูรายสินค้าเพื่อหาว่าของค้างอยู่ที่กลุ่มไหน จากนั้นจัดการสองทางพร้อมกัน คือระบายของที่ค้างด้วยส่วนลดหรือการจัดชุด และหยุดหรือลดปริมาณสั่งของกลุ่มนั้นจนกว่าจะระบายได้ การลดจำนวนรายการสินค้าที่ขายช้าลงยังช่วยลดพื้นที่จัดเก็บและงานนับสต๊อกไปพร้อมกัน
อัตราหมุนเวียนสูงเกินไปเป็นปัญหาหรือไม่
เป็นได้ หากสูงเพราะสั่งของทีละน้อยจนของขาดบ่อย ซึ่งทำให้เสียโอกาสขายและมีค่าใช้จ่ายในการสั่งซื้อบ่อยครั้งเกินจำเป็น วิธีตรวจสอบคือดูอัตราหมุนเวียนคู่กับจำนวนครั้งที่ของขาดต่อเดือน หากทั้งสองค่าสูงพร้อมกัน แปลว่าควรเพิ่มสต๊อกสำรองของสินค้าที่ขายดี
บริการที่เกี่ยวข้อง
ระบบสต๊อกและคลังสินค้าสำหรับ SME
คำที่เกี่ยวข้อง
- OEE (ประสิทธิผลโดยรวมของเครื่องจักร)
- ตัวชี้วัดที่รวมความพร้อมใช้ ความเร็ว และคุณภาพของเครื่องจักรไว้ในตัวเดียว บอกว่าเครื่องผลิตได้เต็มศักยภาพแค่ไหน
- MRP (การวางแผนความต้องการวัสดุ)
- ระบบคำนวณว่าต้องสั่งวัตถุดิบชนิดใด จำนวนเท่าไร และเมื่อไร เพื่อให้ผลิตได้ทันโดยไม่สต๊อกเกินจำเป็น
- Safety Stock (สต๊อกสำรอง)
- ปริมาณสินค้าสำรองที่เก็บไว้กันของขาดเมื่อความต้องการพุ่งหรือของส่งล่าช้า ช่วยให้ขายและผลิตได้ต่อเนื่อง
- Reorder Point (จุดสั่งซื้อใหม่)
- ระดับสต๊อกที่เมื่อลดลงถึงจุดนี้ต้องสั่งของเพิ่มทันที เพื่อให้ของมาถึงก่อนที่จะหมด
- BOM (รายการวัตถุดิบ)
- รายการส่วนประกอบและปริมาณที่ใช้ผลิตสินค้าหนึ่งชิ้น เปรียบเหมือนสูตรการผลิตที่ใช้คำนวณต้นทุนและสั่งของ
- BOQ (บัญชีแสดงปริมาณงาน)
- เอกสารแจกแจงรายการ ปริมาณ และราคาของงานหรือวัสดุในโครงการ มักใช้ในงานก่อสร้างเพื่อประเมินราคา
อ่านต่อเรื่อง Inventory Turnover

สต๊อกจมคือเงินกู้ที่จ่ายดอกให้ฝุ่น: วิธีวัด dead stock ระบายอย่างมีชั้นเชิง และกันไม่ให้เกิดซ้ำ
สินค้าที่ไม่ขยับหกเดือนไม่ใช่แค่ของเต็มชั้น มันคือเงินสดของร้านที่ถูกแช่แข็งพร้อมค่าเช่าพื้นที่ที่เดินทุกเดือน บทความนี้ให้วิธีวัดมูลค่าสต๊อกจมด้วยรายงาน aging ลำดับวิธีระบายจากเจ็บน้อยไปเจ็บมาก และวินัยการซื้อที่ปิดต้นน้ำไม่ให้สต๊อกจมงอกกลับมาใหม่

ต้นทุนขาย COGS คืออะไร คำนวณยังไงให้รู้กำไรที่แท้จริง
หลายร้านขายดีแต่ไม่เหลือเงิน เพราะคำนวณต้นทุนขายผิด คู่มือนี้สอนคำนวณ COGS ทีละขั้นพร้อมตัวอย่างจริง เพื่อให้รู้กำไรที่แท้จริงของธุรกิจ

เงินทุนหมุนเวียน Working Capital คืออะไร ทำไมธุรกิจขาดไม่ได้
ธุรกิจที่กำไรดีก็ยังเจ๊งได้ถ้าเงินสดหมุนไม่ทัน คู่มือนี้อธิบายเงินทุนหมุนเวียนแบบเข้าใจง่าย พร้อมสูตรและตัวอย่างจริงสำหรับ SME ไทย

อัตราหมุนเวียนสินค้าคงคลัง Inventory Turnover บอกอะไรเกี่ยวกับสต็อก
สต็อกของคุณหมุนเร็วหรือนอนนิ่ง ตัวเลขอัตราหมุนเวียนสินค้าคงคลังบอกได้ในพริบตา อ่านวิธีคำนวณและตีความแบบเข้าใจง่าย พร้อมตัวอย่างร้านค้าจริง
