เงินทุนหมุนเวียน Working Capital คืออะไร ทำไมธุรกิจขาดไม่ได้

เงินทุนหมุนเวียน หรือ Working Capital คือเงินที่ธุรกิจใช้หมุนในการดำเนินงานประจำวัน เช่น จ่ายค่าวัตถุดิบ จ่ายเงินเดือน และจ่ายค่าเช่า ก่อนที่เงินจากลูกค้าจะเข้ามา พูดง่าย ๆ คือเงินที่ทำให้ธุรกิจเดินต่อได้ในแต่ละวัน หลายคนเข้าใจผิดว่าถ้าธุรกิจมีกำไรก็ปลอดภัย แต่ความจริงคือธุรกิจที่กำไรดีก็เจ๊งได้ ถ้าเงินสดในมือไม่พอจ่ายค่าใช้จ่ายที่ถึงกำหนดก่อนเงินจะเข้า

ลองนึกภาพร้านที่ขายของให้ลูกค้าแบบเครดิตเก็บเงินอีกหกสิบวัน แต่ต้องจ่ายค่าวัตถุดิบและเงินเดือนทุกเดือน ช่วงระหว่างที่รอเงินเข้านี่แหละคือช่วงที่ต้องใช้เงินทุนหมุนเวียน ถ้าไม่มีเงินสำรองพอ ต่อให้ออเดอร์เยอะแค่ไหนร้านก็ไปต่อไม่ได้

สูตรคำนวณเงินทุนหมุนเวียน

สินทรัพย์หมุนเวียนคือสิ่งที่เปลี่ยนเป็นเงินสดได้ภายในหนึ่งปี เช่น เงินสดในมือ ลูกหนี้การค้าที่ลูกค้ายังไม่จ่าย และสินค้าคงคลัง ส่วนหนี้สินหมุนเวียนคือสิ่งที่ต้องจ่ายภายในหนึ่งปี เช่น เจ้าหนี้การค้า เงินเดือนค้างจ่าย และหนี้ระยะสั้น ถ้าตัวเลขที่ได้เป็นบวกแปลว่าธุรกิจมีเงินพอหมุน ถ้าติดลบแปลว่ากำลังจะมีปัญหาเรื่องสภาพคล่อง

สมมติโรงงานเย็บผ้าเล็ก ๆ มีสินทรัพย์หมุนเวียนดังนี้ เงินสดในบัญชี 100,000 บาท ลูกหนี้การค้าที่ลูกค้ายังไม่จ่าย 200,000 บาท และสินค้าคงคลังมูลค่า 150,000 บาท รวมสินทรัพย์หมุนเวียน 450,000 บาท ส่วนหนี้สินหมุนเวียนมีเจ้าหนี้ค่าผ้า 180,000 บาท เงินเดือนที่ต้องจ่ายสิ้นเดือน 120,000 บาท และหนี้ระยะสั้นอีก 50,000 บาท รวมหนี้สินหมุนเวียน 350,000 บาท

เงินทุนหมุนเวียน = 450,000 บาท ลบ 350,000 บาท เท่ากับ 100,000 บาท ตัวเลขบวกแปลว่าโรงงานยังมีเงินเหลือพอหมุน แต่ถ้าวันหนึ่งลูกค้ารายใหญ่จ่ายช้าไปสองเดือน ลูกหนี้ 200,000 บาท ก็ยังไม่กลายเป็นเงินสด ทำให้เงินสดจริงที่ใช้ได้เหลือแค่ 100,000 บาท ซึ่งอาจไม่พอจ่ายเงินเดือน 120,000 บาท นี่คือเหตุผลที่ต้องดูทั้งตัวเลขรวมและจังหวะเวลาที่เงินเข้าออก

เช็กลิสต์ดูแลเงินทุนหมุนเวียน

• เร่งเก็บเงินลูกหนี้ให้เร็วขึ้น โดยตั้งเงื่อนไขเครดิตที่สั้นลงหรือให้ส่วนลดถ้าจ่ายเร็ว
• เจรจาขอเครดิตจากซัพพลายเออร์ให้ยาวขึ้น เพื่อมีเวลาก่อนต้องจ่ายเงินออก
• อย่ากักสต็อกมากเกินไป เพราะสินค้าค้างคือเงินที่จมไปและหมุนไม่ได้
• ทำประมาณการกระแสเงินสดล่วงหน้าอย่างน้อยสามเดือน เพื่อรู้ล่วงหน้าว่าจะขาดเงินช่วงไหน

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

• คิดว่ามีกำไรเท่ากับมีเงินสด ทั้งที่กำไรอาจติดอยู่ในลูกหนี้ที่ยังไม่จ่าย
• ปล่อยให้ลูกค้าจ่ายช้าโดยไม่ติดตาม จนเงินสดในมือร่อยหรอไม่รู้ตัว
• สั่งสินค้าหรือวัตถุดิบมากเกินจำเป็นเพราะกลัวของขาด ทำให้เงินจมในสต็อก
• เอาเงินทุนหมุนเวียนไปลงทุนซื้อของชิ้นใหญ่ระยะยาว ทำให้ขาดเงินสำหรับงานประจำวัน