กระแสเงินสด (Cash Flow) คืออะไร ทำไมกำไรดีแต่เงินหมด

เจ้าของธุรกิจหลายคนงงมาก งบกำไรบอกว่ามีกำไรหลายแสน แต่พอจะจ่ายเงินเดือนกลับไม่มีเงินในบัญชี ปัญหานี้ไม่ได้แปลกอะไร มันคือเรื่องของกระแสเงินสดหรือ Cash Flow ที่หลายคนมองข้าม

Cash Flow คืออะไร

กระแสเงินสดคือเงินจริงที่ไหลเข้าและไหลออกจากธุรกิจในแต่ละช่วงเวลา เงินเข้าคือเงินที่ลูกค้าจ่ายเข้ามาจริง ๆ ส่วนเงินออกคือค่าใช้จ่ายที่จ่ายออกไปจริง ต่างจากกำไรตรงที่กำไรนับยอดขายแม้ยังไม่ได้รับเงิน

เปรียบเทียบง่าย ๆ กำไรเหมือนคะแนนในเกม ส่วนเงินสดเหมือนน้ำมันในถัง ถึงคะแนนจะสวยแค่ไหน ถ้าน้ำมันหมดรถก็ไปต่อไม่ได้ ธุรกิจที่ล้มหลายแห่งไม่ได้ล้มเพราะขาดทุน แต่ล้มเพราะเงินสดหมดมือในจังหวะที่ต้องจ่าย

สาเหตุหลักคือจังหวะเวลาของเงินไม่ตรงกัน คุณอาจขายของได้แล้วบันทึกเป็นกำไร แต่ลูกค้าขอจ่ายอีก 60 วัน ขณะที่ค่าวัตถุดิบกับเงินเดือนต้องจ่ายวันนี้ เงินเลยขาดมือทั้งที่บนกระดาษมีกำไร

• ลูกค้าจ่ายช้า แต่คุณต้องจ่ายซัพพลายเออร์เร็ว
• สต็อกของเยอะเกินไป เงินจมอยู่ในสินค้า
• ซื้อของชิ้นใหญ่ด้วยเงินสดก้อนเดียวในเดือนเดียว

วิธีดูสุขภาพเงินสดที่ง่ายที่สุดคือคำนวณกระแสเงินสดสุทธิในแต่ละเดือน ว่าเงินเข้ามากกว่าเงินออกหรือไม่

สมมติร้านอาหารเดือนนี้รับเงินสดจากลูกค้า 400,000 บาท แต่จ่ายค่าวัตถุดิบ ค่าเช่า และเงินเดือนรวม 350,000 บาท กระแสเงินสดสุทธิเท่ากับ 400,000 ลบ 350,000 เท่ากับบวก 50,000 บาท แปลว่าเดือนนี้เงินสดยังเป็นบวก สบายใจได้

ลองอีกเดือนที่ร้านสั่งซื้อเครื่องครัวใหม่ 120,000 บาท เดือนนั้นรับเงินเข้า 400,000 บาท แต่จ่ายออกรวม 470,000 บาท กระแสเงินสดสุทธิเท่ากับ 400,000 ลบ 470,000 เท่ากับลบ 70,000 บาท ถึงร้านจะมีกำไรในงบ แต่เดือนนั้นเงินสดติดลบ ต้องเตรียมเงินสำรองไว้ก่อน

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

• เอาเงินของธุรกิจปนกับเงินส่วนตัว จนดูไม่ออกว่าเหลือเท่าไร
• ดูแต่กำไรในงบ ไม่เคยดูเงินสดจริงในบัญชี
• ไม่เผื่อเงินสำรองสำหรับเดือนที่รายจ่ายก้อนใหญ่มาพร้อมกัน

วางแผนเงินสดยังไงให้ไม่สะดุด

ทำตารางคาดการณ์เงินเข้าออกล่วงหน้าอย่างน้อย 3 เดือน เก็บเงินสำรองไว้ประมาณ 3 ถึง 6 เดือนของค่าใช้จ่าย และพยายามเก็บเงินจากลูกค้าให้เร็วขึ้นพร้อมขอเครดิตจากซัพพลายเออร์ให้ยาวขึ้น เท่านี้เงินสดก็จะหายใจคล่อง