ภาษีหัก ณ ที่จ่าย คืออะไร หัก 3% เมื่อไร และออกหนังสือรับรองยังไง

คุณต้นเปิดบริษัทรับทำเว็บไซต์เล็ก ๆ มีพนักงานสามคน เดือนหนึ่งจ้างฟรีแลนซ์มาช่วยออกแบบกราฟิก ตกลงราคา 20,000 บาท พอถึงเวลาจ่ายฟรีแลนซ์ทักมาว่าทำไมโอนมาแค่ 19,400 บาท คุณต้นงงว่าหายไป 600 บาทตรงไหน นี่คือภาษีหัก ณ ที่จ่ายที่เจ้าของธุรกิจหลายคนเจอแล้วสับสน เพราะไม่เข้าใจว่าทำไมต้องหัก หักเท่าไร และต้องทำเอกสารอะไรต่อ

ภาษีหัก ณ ที่จ่าย คืออะไร

ภาษีหัก ณ ที่จ่าย คือการที่ผู้จ่ายเงินหักภาษีส่วนหนึ่งไว้ก่อนจ่ายให้ผู้รับ แล้วนำส่งให้กรมสรรพากรแทน พูดง่าย ๆ คือรัฐใช้วิธีเก็บภาษีล่วงหน้าทีละนิดจากปลายทาง แทนที่จะรอเก็บทีเดียวตอนสิ้นปี เงินที่หักไว้ไม่ได้หายไปไหน มันกลายเป็นเครดิตภาษีของผู้รับเงิน เวลาผู้รับยื่นภาษีตอนสิ้นปี เขานำใบหัก ณ ที่จ่ายมาใช้ลดยอดภาษีที่ต้องจ่ายได้ ดังนั้นฟรีแลนซ์ในตัวอย่างไม่ได้เสียเงิน 600 บาทฟรี ๆ เขาได้คืนตอนยื่นภาษีในรูปเครดิต

อัตราที่เจอบ่อยที่สุดสำหรับ SME คือ 3% สำหรับค่าจ้างทำของและค่าบริการทั่วไป เช่น จ้างทำเว็บ จ้างออกแบบ จ้างทำความสะอาด จ้างที่ปรึกษา แต่ก็มีอัตราอื่นที่ต้องรู้ ค่าเช่าอสังหาริมทรัพย์หัก 5% ค่าโฆษณาหัก 2% ค่าขนส่งหัก 1% และค่าจ้างวิชาชีพอิสระบางประเภทหัก 3% สิ่งที่ต้องจำคือ การหักภาษีนี้ใช้กับการจ่ายให้ผู้ประกอบการหรือบุคคล ไม่ใช่การซื้อสินค้าทั่วไปหน้าร้าน และโดยทั่วไปจะหักเมื่อยอดจ่ายต่อครั้งตั้งแต่ 1,000 บาทขึ้นไป

คำนวณยอดหักจริงอย่างไร

วิธีคิดง่ายมาก ให้นำมูลค่าบริการก่อนภาษีมูลค่าเพิ่ม คูณด้วยอัตราที่กำหนด จากตัวอย่างคุณต้น ค่าบริการ 20,000 บาท คูณด้วย 3% เท่ากับ 600 บาท นี่คือยอดที่ต้องหักไว้และนำส่งสรรพากร ส่วนเงินที่โอนให้ฟรีแลนซ์จริงคือ 20,000 ลบ 600 เท่ากับ 19,400 บาท ถ้างานนี้มี VAT ด้วย คุณต้องคำนวณ VAT จากฐาน 20,000 แยกต่างหาก และหักภาษี ณ ที่จ่ายจากฐาน 20,000 เช่นกัน ไม่ใช่จากยอดที่บวก VAT แล้ว

ออกหนังสือรับรองการหัก ณ ที่จ่ายยังไง

เมื่อหักภาษีแล้ว คุณมีหน้าที่ออกหนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย ที่เรียกกันว่าใบ 50 ทวิ ให้ผู้รับเงินเก็บไว้เป็นหลักฐาน เอกสารนี้ต้องระบุชื่อและเลขประจำตัวผู้เสียภาษีของทั้งผู้จ่ายและผู้รับ ประเภทเงินที่จ่าย จำนวนเงิน และยอดภาษีที่หัก จากนั้นคุณต้องนำส่งภาษีที่หักไว้ให้กรมสรรพากรด้วยแบบ ภ.ง.ด.3 สำหรับการจ่ายให้บุคคลธรรมดา หรือ ภ.ง.ด.53 สำหรับการจ่ายให้นิติบุคคล ภายในวันที่ 7 ของเดือนถัดไป

• ตรวจประเภทบริการก่อน เพื่อเลือกอัตราหักให้ถูก 1% 2% 3% หรือ 5%
• คำนวณยอดหักจากฐานก่อน VAT แล้วโอนยอดสุทธิให้ผู้รับ
• ออกใบ 50 ทวิ ให้ผู้รับทันทีที่จ่ายเงิน
• นำส่ง ภ.ง.ด.3 หรือ ภ.ง.ด.53 ภายในวันที่ 7 ของเดือนถัดไป
• เก็บสำเนาเอกสารทุกใบไว้เป็นหลักฐานอย่างน้อยห้าปี

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

• ลืมหักภาษีตอนจ่าย แล้วต้องควักเงินตัวเองนำส่งภายหลัง
• หักผิดอัตรา เช่น ใช้ 3% กับค่าเช่าที่ต้องหัก 5%
• คำนวณจากยอดรวม VAT แทนที่จะเป็นฐานก่อน VAT
• ไม่ออกใบ 50 ทวิ ทำให้ผู้รับนำไปใช้เป็นเครดิตภาษีไม่ได้
• นำส่งช้าเกินวันที่ 7 จนโดนค่าปรับและเงินเพิ่ม

ภาษีหัก ณ ที่จ่ายไม่ใช่เรื่องน่ากลัวเมื่อคุณเข้าใจหลักของมัน คือหักล่วงหน้า ออกหลักฐาน แล้วนำส่งตรงเวลา ทีม Whale Task ช่วยลูกค้าวางระบบจ่ายเงินที่คำนวณยอดหักและออกใบ 50 ทวิให้อัตโนมัติ ลดความผิดพลาดและงานเอกสารซ้ำ ๆ ทั้งนี้ข้อมูลข้างต้นเป็นความรู้ทั่วไปไม่ใช่คำแนะนำทางภาษีอย่างเป็นทางการ กรณีเฉพาะของธุรกิจคุณควรปรึกษานักบัญชีเพื่อยืนยันอัตราและวิธีปฏิบัติที่ถูกต้อง