ยุคของฟรีภาษีจบแล้ว แต่สินค้าจีนไม่ได้แพงขึ้นพอ: แผนแข่งของธุรกิจไทยเมื่อสู้ราคาไม่ได้โดยโครงสร้าง

แรงกดนี้มีตัวเลขกำกับมาหลายปี: รายงานข่าวเศรษฐกิจอ้างข้อมูลที่เชื่อมโยงการปิดโรงงานไทยเฉลี่ยราวร้อยแห่งต่อเดือนตั้งแต่ปี 2564 กับการทะลักของสินค้านำเข้าราคาถูก โดยเฉพาะกลุ่มอิเล็กทรอนิกส์ เหล็ก และพลาสติก ขณะที่สภาอุตสาหกรรมแห่งประเทศไทยเตือนต่อเนื่องว่าอุตสาหกรรมในประเทศใกล้จุดเปลี่ยน รัฐตอบโต้เป็นขั้น: เริ่มเก็บ VAT สินค้านำเข้ามูลค่าต่ำกลางปี 2567 แล้วยกระดับเป็นการยกเลิกเพดานยกเว้น 1,500 บาททั้งหมดตั้งแต่ 1 มกราคม 2569 — ของทุกชิ้นตั้งแต่บาทแรกเสียทั้ง VAT 7% และอากรนำเข้า พร้อม MOU ให้ห้าแพลตฟอร์มใหญ่รวมถึง Temu เก็บภาษีตั้งแต่ตอนจ่ายเงิน และมีรายงานอ้างเจ้าหน้าที่ว่าสินค้านำเข้าคุณภาพต่ำลดลงราว 20% แต่คำถามที่ธุรกิจต้องตอบตรง ๆ คือ ภาษีรวมราวสิบกว่าเปอร์เซ็นต์ ลบส่วนต่างราคาที่บางทีเกินเท่าตัวได้ไหม — คำตอบคือไม่ และแผนที่ดีต้องเริ่มจากยอมรับข้อนี้

ทำไมสนามราคาถึงแพ้โดยโครงสร้าง ไม่ใช่เพราะขี้แพ้

สินค้าที่มาถึงหน้าบ้านลูกค้าในราคาที่บางครั้งต่ำกว่าต้นทุนวัตถุดิบของผู้ผลิตไทย ไม่ได้ถูกเพราะโกงเสมอไป มันถูกเพราะโครงสร้าง: โรงงานที่ผลิตล็อตละล้านชิ้นให้ทั้งโลก ซัพพลายเชนที่กดต้นทุนทุกข้อต่อมายี่สิบปี และแพลตฟอร์มที่ตัดคนกลางเหลือศูนย์ ภาษีสิบกว่าเปอร์เซ็นต์แคบส่วนต่างลงจริงและช่วยสินค้าที่ส่วนต่างเดิมบางอยู่แล้ว แต่กับหมวดที่ราคาต่างกันเท่าตัว มันแค่เปลี่ยนจากแพ้ขาดเป็นแพ้มาก การตัดสินใจแรกของธุรกิจจึงไม่ใช่จะลดต้นทุนอย่างไรให้สู้ได้ แต่คือ SKU ไหนควรเลิกสู้ แล้วเอาแรงไปที่สนามที่โครงสร้างเข้าข้างเรา — และการตัดสินใจนี้ทำไม่ได้เลยถ้าไม่รู้กำไรจริงต่อชิ้นหลังหักทุกอย่าง ซึ่งเป็นตัวเลขที่ธุรกิจจำนวนมากไม่เคยเห็นของตัวเอง

• ของที่ต้องได้วันนี้ — อะไหล่ที่เครื่องหยุดรอ วัตถุดิบที่ร้านขาด ของหน้างานที่พรุ่งนี้ไม่ทัน: เรือจากต่างประเทศแข่งกับสต๊อกที่อยู่ห่างลูกค้าสามสิบนาทีไม่ได้ — แต่สนามนี้ต้องมีสต๊อกที่แม่นและส่งด่วนที่จัดการได้จริง
• ของที่ต้องพอดี — งานสั่งทำ งานติดตั้ง งานที่ต้องวัดหน้างาน: แพลตฟอร์มขายของสำเร็จรูปได้ แต่ขายของที่ต้องพอดีกับผนังบ้านลูกค้าไม่ได้ — ความได้เปรียบนี้ต้องหนุนด้วยใบเสนอราคาที่เร็วและต้นทุนต่อชิ้นที่แม่น
• ของที่ต้องมีคนรับผิดชอบ — สินค้าที่ถ้าพังแล้วต้องมีที่ให้เดินไปหา: การรับประกันที่เคลมได้จริง ช่างที่มาจริง และร้านที่ยังอยู่ปีหน้า คือสิ่งที่กล่องพัสดุจากต่างประเทศให้ไม่ได้ — และมันขายได้ในราคาที่สูงกว่าถ้าสื่อสารเป็น
• งาน B2B ที่ผูกด้วยเครดิตและความสม่ำเสมอ — โรงงานและร้านค้าซื้อจากซัพพลายเออร์ที่ให้เครดิต ส่งตรงเวลา และรับคืนได้ ไม่ใช่จากตะกร้าอีคอมเมิร์ซ: สนามนี้ผู้เล่นท้องถิ่นถือแต้มต่อทั้งหมด ถ้ามีระบบลูกหนี้และสต๊อกที่ทำให้คำสัญญาเชื่อถือได้