เทคโนโลยีการเกษตร AgriTech ช่วยฟาร์มและธุรกิจเกษตรไทยยังไง

เกษตรกรและธุรกิจเกษตรไทยเจอความท้าทายหลายอย่าง อากาศเปลี่ยนยากเดา ต้นทุนปุ๋ยและน้ำสูงขึ้น แรงงานหายาก และราคาผลผลิตขึ้นลงตลอด เทคโนโลยีการเกษตร หรือ AgriTech เข้ามาช่วยให้ทำฟาร์มแม่นยำขึ้น ลดต้นทุน และเพิ่มผลผลิต บทความนี้จะอธิบายว่า AgriTech คืออะไรแบบไม่ต้องมีพื้นฐานเทคนิค พร้อมตัวอย่างจริงที่ฟาร์มไทยนำไปใช้ได้

AgriTech คืออะไร

AgriTech คือการนำเทคโนโลยีมาช่วยทำการเกษตรให้ดีขึ้น ไม่ใช่เรื่องไกลตัวหรือต้องเป็นฟาร์มใหญ่เท่านั้น มันมีหลายระดับ ตั้งแต่ใช้แอปดูพยากรณ์อากาศ ติดเซ็นเซอร์วัดความชื้นในดิน ไปจนถึงระบบรดน้ำอัตโนมัติและโดรนพ่นปุ๋ย หัวใจคือการใช้ข้อมูลแทนการเดา ทำให้รู้ว่าควรให้น้ำเท่าไหร่ ใส่ปุ๋ยเมื่อไหร่ และเก็บเกี่ยวตอนไหนถึงคุ้มที่สุด

คำที่ได้ยินบ่อยคือ Data Analytics หรือการวิเคราะห์ข้อมูล แปลง่ายๆ คือการเก็บตัวเลขจากแปลง เช่น ความชื้น อุณหภูมิ ปริมาณน้ำฝน มาดูแนวโน้มเพื่อตัดสินใจได้ดีขึ้น อีกคำคือ Automation หรือระบบอัตโนมัติ คือให้เครื่องทำงานซ้ำๆ แทนคน เช่น เปิดปิดน้ำตามเวลา ลดงานหนักและลดความผิดพลาด

ประโยชน์ที่เห็นชัดที่สุดคือการประหยัดน้ำและปุ๋ย เดิมเกษตรกรมักรดน้ำและใส่ปุ๋ยตามความเคยชิน บางครั้งมากเกินจนเปลือง บางครั้งน้อยเกินจนผลผลิตไม่ดี เซ็นเซอร์ในดินบอกได้ว่าตรงไหนแห้งตรงไหนชื้น ทำให้ให้น้ำเฉพาะจุดที่ต้องการ ประหยัดทั้งน้ำและค่าไฟปั๊ม ส่วนข้อมูลพยากรณ์ช่วยวางแผนว่าจะหว่านเมล็ดหรือเก็บเกี่ยววันไหนให้หลบฝนหรือภัยแล้ง

อีกเรื่องคือลดความเสียหาย ถ้ารู้ล่วงหน้าว่าฝนจะตกหนักหรือมีศัตรูพืชระบาด ก็เตรียมรับมือได้ทัน ไม่ต้องมาเสียใจทีหลัง การมีข้อมูลทำให้ตัดสินใจเร็วและถูกต้องขึ้น ซึ่งในการเกษตร เวลาหนึ่งวันอาจหมายถึงผลผลิตทั้งแปลง

ตัวอย่างฟาร์มจริง สวนผักไฮโดรโปนิกส์

สวนผักสลัดในเชียงใหม่ขนาดกลาง เดิมรดน้ำและให้ปุ๋ยด้วยมือ ใช้แรงงาน 4 คน ต้นทุนน้ำและไฟเดือนละ 18,000 บาท และผลผลิตไม่สม่ำเสมอ เจ้าของลงทุนติดเซ็นเซอร์วัดค่าน้ำและตั้งระบบให้น้ำอัตโนมัติตามค่าที่อ่านได้ ลงทุนครั้งเดียวประมาณ 60,000 บาท ผลคือใช้แรงงานเหลือ 2 คน ต้นทุนน้ำและไฟลดเหลือ 11,000 บาทต่อเดือน และผลผลิตสม่ำเสมอขึ้นจนขายได้ราคาดีกว่าเดิม คืนทุนภายในเจ็ดเดือน หลังจากนั้นคือกำไรล้วน

เช็กลิสต์เริ่มใช้ AgriTech

• เริ่มจากของฟรีก่อน ใช้แอปพยากรณ์อากาศวางแผนรดน้ำและเก็บเกี่ยว
• จดข้อมูลแปลงทุกวัน เช่น ความชื้น ฝน และผลผลิต เพื่อหาแนวโน้ม
• เลือกแก้ปัญหาที่แพงที่สุดก่อน เช่น ถ้าค่าน้ำสูงให้เริ่มที่เซ็นเซอร์น้ำ
• ลองในแปลงเล็กก่อน เห็นผลแล้วค่อยขยายไปทั้งฟาร์ม

• คำนวณจุดคืนทุนก่อนลงทุน อุปกรณ์ต้องประหยัดได้มากกว่าค่าใช้จ่าย
• เลือกอุปกรณ์ที่ใช้ง่ายและมีคนช่วยดูแลในไทย จะได้ไม่ติดปัญหา
• อบรมคนในฟาร์มให้เข้าใจระบบ ไม่งั้นซื้อมาแล้วใช้ไม่เป็น

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

• ซื้อเทคโนโลยีตามกระแสโดยไม่ดูว่าฟาร์มตัวเองมีปัญหาอะไรจริง
• ลงทุนใหญ่ทันทีทั้งฟาร์มโดยไม่ทดลองในแปลงเล็กก่อน
• เก็บข้อมูลแต่ไม่เคยเอามาดู เลยไม่ได้ใช้ประโยชน์จริง
• ไม่อบรมคนงาน อุปกรณ์ดีแค่ไหนถ้าคนใช้ไม่เป็นก็ไม่ได้ผล