เมื่อเจ้าของไม่รู้กำไรจริง

พี่ต้นเป็นเจ้าของร้านอาหารตามสั่งกับเดลิเวอรีในเชียงใหม่ที่ขายดีพอตัว ทุกวันร้านยุ่งตั้งแต่เปิดจนปิด ออเดอร์เดลิเวอรีเด้งไม่หยุด พนักงานวิ่งกันทั้งวัน เวลามีคนถามว่าเป็นยังไงบ้าง พี่ต้นจะตอบเต็มปากว่าดีมาก ยุ่งทั้งวันเลย แต่ลึก ๆ มีคำถามหนึ่งที่เขาตอบตัวเองไม่ได้ เดือนนี้จริง ๆ แล้วได้กำไรไหม

เขาวัดความสำเร็จจากความยุ่ง ร้านยุ่งแปลว่าร้านดี อย่างน้อยเขาก็เชื่อแบบนั้นมาตลอด เงินเข้ามาทุกวันก็จริง แต่เงินก็ออกไปทุกวันเหมือนกัน ค่าวัตถุดิบ ค่าแก๊ส ค่าคนส่ง ค่าหักจากแอปเดลิเวอรี ทุกอย่างปนกันจนเขาไม่เคยเห็นภาพชัด ๆ ว่าหลังหักทุกอย่างแล้วเหลือเท่าไหร่

ยุ่งทั้งวัน แต่เหลืออะไรบ้าง

ความจริงมาสะกิดในวันที่เพื่อนที่ทำธุรกิจเหมือนกันถามตรง ๆ ว่า ออเดอร์เดลิเวอรีที่ดูเยอะ ๆ นั่น หักค่าแอปแล้วเหลือกำไรกี่บาทต่อจาน พี่ต้นอึ้งไป เพราะเขาไม่เคยคิดแยกแบบนั้น เขารู้แค่ว่ายอดรวมดูดี แต่ไม่รู้ว่าแต่ละจานที่ส่งออกไปนั้นเขาได้หรือเสีย

คืนนั้นเขานั่งลองคิดเล่น ๆ ด้วยกระดาษหนึ่งแผ่น แล้วก็ตกใจ บางเมนูยอดฮิตบนเดลิเวอรี พอหักค่าแอปกับต้นทุนแล้วแทบไม่เหลืออะไร เขาขายของที่คนสั่งเยอะที่สุดเพื่อกำไรที่น้อยที่สุดมาตลอดโดยไม่รู้ตัว

พี่ต้นตัดสินใจหยุดเดา เขาเริ่มบันทึกต้นทุนจริงของแต่ละเมนู รวมค่าหักจากแอปด้วย แล้วทำเป็นแดชบอร์ดง่าย ๆ ที่โชว์ตัวเลขเดียวที่เขาไม่เคยมี กำไรจริงของแต่ละวันหลังหักทุกอย่าง ตัวเลขนั้นเล็กกว่าที่เขาคิดไว้มาก แต่เป็นครั้งแรกที่มันเป็นตัวเลขจริง ไม่ใช่ความรู้สึก

พอเห็นความจริง เขาก็ปรับได้ ปรับราคาบางเมนูบนเดลิเวอรี ตัดเมนูที่ขายแล้วขาดทุนออก และดันเมนูที่กำไรดีให้คนเห็นมากขึ้น ไม่กี่เดือนต่อมา ร้านยุ่งเท่าเดิม แต่เงินปลายเดือนเหลือมากขึ้นจริง ๆ บทเรียนของพี่ต้นคือ ความยุ่งไม่ใช่กำไร และเจ้าของที่มองไม่เห็นกำไรจริง ก็เหมือนขับรถเร็วโดยไม่มองมาตรวัด วันที่เขาเห็นตัวเลขเดียวนั้น คือวันที่เขาเริ่มเป็นเจ้าของร้านจริง ๆ