พนักงานเงินเดือนหนึ่งหมื่นแปด ต้นทุนจริงชั่วโมงละเท่าไร: ตัวเลขที่ใบเสนอราคาและการตัดสินใจจ้างคนใช้ผิดกันมาตลอด

ผู้รับเหมาตกแต่งภายในรายหนึ่งตีราคางานทุกงานด้วยค่าแรงช่างชั่วโมงละหนึ่งร้อยบาท เพราะช่างของเขาได้เงินเดือนหนึ่งหมื่นแปด และเดือนหนึ่งทำงานยี่สิบสองวัน วันละแปดชั่วโมง — หนึ่งหมื่นแปดหารร้อยเจ็ดสิบหก เท่ากับร้อยกว่าบาท เขาบวกกำไรยี่สิบเปอร์เซ็นต์และรู้สึกว่าราคาแข่งขันได้ดี สิ้นปีกำไรจริงเหลือไม่ถึงห้า และการหาสาเหตุพาไปที่เลขตัวเดียวคือร้อยบาทนั้น ซึ่งลืมประกันสังคมส่วนนายจ้าง โบนัสปลายปี วันหยุดนักขัตฤกษ์และวันลาที่จ่ายเงินแต่ไม่มีงาน ชั่วโมงที่ช่างรอของ เดินทางระหว่างไซต์ ซ่อมงานตัวเอง และประชุมเช้า และเวลาของหัวหน้าช่างที่ต้องคุมช่างสามคนโดยไม่ได้ทำงานเอง เมื่อรวมทั้งหมดแล้วหารด้วยชั่วโมงที่ช่างทำงานที่ลูกค้าจ่ายเงินให้จริง ต้นทุนต่อชั่วโมงอยู่ที่ราวสองร้อยยี่สิบบาท — สองเท่าของตัวเลขที่ใช้ตีราคามาหลายปี ธุรกิจนี้ไม่ได้ขาดทุนเพราะขายถูก มันขาดทุนเพราะไม่รู้ว่าซื้อแพง และตัวเลขที่ผิดตัวเดียวนี้อยู่ในการตัดสินใจสามอย่างที่สำคัญที่สุดของธุรกิจบริการ: ตีราคาเท่าไร จ้างคนเพิ่มคุ้มไหม และงานไหนควรให้ระบบทำแทน

ตัวเศษที่ขาดและตัวหารที่เกิน: ทำไมตัวเลขจึงต่ำไปครึ่งหนึ่ง

ความผิดพลาดอยู่ทั้งบนและล่างของเศษส่วน ด้านบน เงินเดือนไม่ใช่ต้นทุนของพนักงาน — ต้นทุนคือเงินเดือนบวกประกันสังคมส่วนนายจ้าง โบนัสและเงินพิเศษที่จ่ายจริงต่อปี สวัสดิการ (อาหาร ที่พัก ประกัน เครื่องแบบ) อุปกรณ์และเครื่องมือที่คนคนนั้นใช้ พื้นที่ทำงาน การฝึกอบรม และส่วนแบ่งของเวลาหัวหน้าที่ใช้คุมเขา ซึ่งรวมกันแล้วมักอยู่ที่หนึ่งจุดสามถึงหนึ่งจุดหกเท่าของเงินเดือนสำหรับงานที่ต้องมีอุปกรณ์และการคุม ด้านล่าง ชั่วโมงตามกฎหมายไม่ใช่ชั่วโมงที่ขายได้ — ปีหนึ่งมีวันทำงานราวสองร้อยหกสิบวัน ลบวันหยุดนักขัตฤกษ์ วันลาพักร้อน วันลาป่วย และวันฝึกอบรม เหลือราวสองร้อยสามสิบวัน และในแต่ละวัน ชั่วโมงที่ทำงานให้ลูกค้าจริงมักเป็นห้าถึงหกจากแปด เพราะที่เหลือคือประชุมเช้า รอวัสดุ เดินทางระหว่างไซต์ ตอบไลน์ แก้งานของตัวเอง และการถูกขัดจังหวะ ชั่วโมงที่ขายได้จริงต่อปีจึงอยู่ราวหนึ่งพันสองร้อยถึงหนึ่งพันห้าร้อย ไม่ใช่สองพันร้อย — และตัวเลขนี้ต่างกันมากตามประเภทงาน: ช่างที่ทำงานที่โรงงานเดียวอาจได้หนึ่งพันหก ช่างที่วิ่งสามไซต์ต่อวันอาจได้หนึ่งพันเดียว ธุรกิจส่วนใหญ่ไม่รู้ตัวหารของตัวเองเพราะไม่เคยจดว่าชั่วโมงไปไหน และใช้ตัวเลขที่ยืมมาจากธุรกิจอื่นหรือจากความรู้สึก ซึ่งเป็นเหตุผลที่บทความนี้แนะนำให้จดหยาบ ๆ หนึ่งเดือนก่อนคำนวณ

• ใบเสนอราคา — ค่าแรงในใบเสนอราคาต้องเป็น C_hour ไม่ใช่เงินเดือนหารชั่วโมง และเมื่อเปลี่ยน ธุรกิจส่วนใหญ่พบว่างานที่ 'กำไรยี่สิบเปอร์เซ็นต์' จริง ๆ ขาดทุน และงานที่ต้องปฏิเสธคืองานที่ลูกค้าเทียบกับผู้รับเหมาที่ยังใช้ 102 อยู่ — บทความเรื่องเทียบต้นทุนจริงกับใบเสนอราคาที่ลิงก์ท้ายเรื่องคือขั้นถัดไป
• การจ้างคนเพิ่ม — คนใหม่ต้องสร้างรายได้ที่ครอบ C_hour × ชั่วโมงที่ขายได้ของเขา ไม่ใช่แค่ครอบเงินเดือน และคำถามที่ต้องตอบก่อนจ้างคือ u ของคนปัจจุบันต่ำเพราะขาดคนหรือเพราะรอของ — ถ้าอย่างหลัง คนใหม่จะมี u ต่ำเท่ากัน
• งานที่ระบบควรทำแทน — ชั่วโมงที่พนักงานใช้จดสมุด คีย์ซ้ำ ตามของ หรือหาข้อมูล มีราคาเท่ากับ C_hour ไม่ใช่เงินเดือนหารชั่วโมง ระบบที่ประหยัดสิบชั่วโมงต่อสัปดาห์จึงคุ้มเร็วกว่าที่คำนวณด้วยตัวเลขเดิมราวสองเท่า และมักคุ้มภายในปีแรก
• ก่อนทั้งสามอย่าง — จดหนึ่งเดือนว่าชั่วโมงไปไหน ห้าหมวดหยาบ ๆ ต่อวันต่อคน เพราะ u ที่เดาจะทำให้ C_hour ผิดพอ ๆ กับตัวเลขเดิม และเพราะการจดมักเผยว่าชั่วโมงที่สูญที่สุดคือการรอ ซึ่งแก้ได้ด้วยการวางแผนวัสดุ ไม่ใช่ด้วยการจ้างเพิ่ม

ตัวเลขนี้ไม่ใช่เหตุผลให้กดเงินเดือน

ปฏิกิริยาที่ผิดต่อการค้นพบว่าช่างมีต้นทุนสองร้อยเจ็ดสิบเก้าบาทต่อชั่วโมงคือการพยายามลดตัวเศษ — ตัดโบนัส ลดสวัสดิการ จ้างถูกลง — ซึ่งลดต้นทุนได้ไม่กี่เปอร์เซ็นต์และเพิ่มการลาออก ที่ทำให้ต้องเทรนคนใหม่ที่มี u ต่ำกว่าเดิมอีกหกเดือน ปฏิกิริยาที่ถูกอยู่ที่ตัวหาร: ทุกชั่วโมงที่ช่างรอของ เดินทางเปล่า หรือแก้งานที่ไม่ควรผิดตั้งแต่แรก คือชั่วโมงที่ธุรกิจจ่ายสองร้อยเจ็ดสิบเก้าบาทเพื่อไม่ได้อะไร และการกู้ชั่วโมงเหล่านั้นคืนด้วยการวางแผนวัสดุ การจัดคิวไซต์ และการออกแบบให้ผิดไม่ได้ (ตามบทความเรื่องความผิดพลาดซ้ำจุดเดิม) ลด C_hour ได้มากกว่าการตัดโบนัสหลายเท่า โดยที่พนักงานได้ทำงานที่มีความหมายมากขึ้นแทนการรอ ธุรกิจที่รู้ต้นทุนต่อชั่วโมงจริงมักลงเอยด้วยการจ่ายพนักงานมากขึ้น ไม่ใช่น้อยลง เพราะเมื่อเลิกขายชั่วโมงในราคาขาดทุนและเลิกจ่ายค่าชั่วโมงที่สูญ กำไรที่กลับมามีพอสำหรับทั้งเจ้าของและคนที่ทำงาน — และช่างที่ได้เงินเดือนสองหมื่นสองในธุรกิจที่ตีราคาถูกต้อง มั่นคงกว่าช่างที่ได้หนึ่งหมื่นแปดในธุรกิจที่กำลังขาดทุนโดยไม่รู้ตัว