ROI คำนวณยังไง และใช้ตัดสินใจลงทุนซอฟต์แวร์ ERP หรือ AI อย่างไร

เซลส์ขายซอฟต์แวร์มาเสนอ ERP ราคาหลายแสน หรือ AI ช่วยตอบลูกค้า แล้วเจ้าของธุรกิจจะรู้ได้ยังไงว่าคุ้มไหม คำตอบอยู่ที่ตัวเลขชื่อ ROI ซึ่งช่วยวัดว่าเงินที่ลงไปได้กลับมาเท่าไร

ROI คืออะไร

ROI ย่อมาจาก Return on Investment หรือผลตอบแทนจากการลงทุน เป็นตัวเลขเปอร์เซ็นต์ที่บอกว่าเงินที่ลงทุนไปสร้างผลตอบแทนกลับมาคุ้มแค่ไหน ยิ่งเปอร์เซ็นต์สูงยิ่งคุ้ม ถ้าติดลบแปลว่าขาดทุน

ข้อดีของ ROI คือเปลี่ยนการตัดสินใจที่เคยใช้ความรู้สึก ให้กลายเป็นตัวเลขเทียบกันได้ คุณจึงเอาโครงการลงทุนหลายอันมาวางเทียบกันบนโต๊ะเดียว แล้วเลือกอันที่ให้ผลตอบแทนคุ้มที่สุดก่อน ไม่ใช่เลือกตามอันที่เซลส์พูดเก่งที่สุด

หัวใจของ ROI คือเอาผลตอบแทนที่ได้ลบด้วยต้นทุน แล้วหารด้วยต้นทุน คูณ 100 ออกมาเป็นเปอร์เซ็นต์ ผลตอบแทนในที่นี้รวมทั้งเงินที่ประหยัดได้และรายได้ที่เพิ่มขึ้นจากการลงทุน

สมมติร้านลงทุนซื้อระบบ ERP ราคา 300,000 บาท แล้วช่วยลดต้นทุนและเพิ่มยอดขายรวมเป็นผลตอบแทน 450,000 บาทในหนึ่งปี ROI เท่ากับ 450,000 ลบ 300,000 หารด้วย 300,000 คูณ 100 เปอร์เซ็นต์ เท่ากับ 50 เปอร์เซ็นต์ ถือว่าคุ้มค่าน่าลงทุน

ลองอีกตัวอย่างกับ AI ตอบแชทลูกค้า ลงทุน 80,000 บาทต่อปี ช่วยประหยัดค่าจ้างและปิดการขายเพิ่มรวมเป็น 200,000 บาท ROI เท่ากับ 200,000 ลบ 80,000 หารด้วย 80,000 คูณ 100 เปอร์เซ็นต์ เท่ากับ 150 เปอร์เซ็นต์ สูงกว่าตัวอย่างแรกมาก แปลว่าถ้าเลือกได้อันเดียวก่อน ควรเริ่มที่อันนี้

• นับผลตอบแทนทั้งเงินที่ประหยัดและรายได้ที่เพิ่ม
• รวมต้นทุนแฝง เช่น ค่าอบรมและเวลาทีมงาน
• กำหนดช่วงเวลาให้ชัด เช่น คิด ROI ต่อปี

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

• ประเมินผลตอบแทนสูงเกินจริงเพราะอยากให้โครงการผ่าน
• ลืมต้นทุนต่อเนื่อง เช่น ค่าดูแลรายปีและค่าอัปเกรด
• ดูแต่ ROI ไม่ดูระยะเวลาคืนทุนว่ารอไหวไหม

ใช้ ROI ตัดสินใจลงทุนเทคโนโลยี

อย่าดูแค่ราคาป้าย ให้ลองประเมินว่า ERP หรือ AI จะช่วยประหยัดเวลาและลดข้อผิดพลาดได้แค่ไหน แล้วแปลงเป็นเงิน ถ้า ROI เป็นบวกชัดเจนและคืนทุนภายในเวลาที่รับได้ ก็เป็นการลงทุนที่สมเหตุสมผล