Fine-tuning หรือ RAG: เลือกวิธีปรับ AI ให้รู้เรื่องธุรกิจคุณ

30 มิถุนายน 2569อ่าน 8 นาที
Fine-tuning หรือ RAG: เลือกวิธีปรับ AI ให้รู้เรื่องธุรกิจคุณ

อยากให้ AI ตอบเรื่องเฉพาะของบริษัทได้ มีสองทางหลักคือ Fine-tuning ปรับตัวโมเดล กับ RAG ป้อนข้อมูลให้ตอนถาม ทั้งสองต่างกันที่ต้นทุน ความสด และการควบคุม บทความนี้ช่วยเลือกให้ถูก

โมเดล AI ทั่วไปไม่รู้เรื่องเฉพาะของบริษัทคุณ เช่น นโยบายภายใน รายการสินค้า หรือขั้นตอนการทำงาน การทำให้มันรู้ มีสองแนวทางหลัก Fine-tuning คือฝึกโมเดลเพิ่มด้วยข้อมูลของเรา ส่วน RAG คือเก็บข้อมูลไว้ภายนอกแล้วดึงมาป้อนให้โมเดลตอนถาม ทั้งสองแก้ปัญหาเดียวกันแต่ด้วยวิธีคิดที่ต่างกันมาก

ความต่างที่สำคัญต่อการตัดสินใจ

RAG เปลี่ยนข้อมูลได้ทันที แค่แก้เอกสารต้นทาง โมเดลก็ตอบด้วยข้อมูลใหม่ในรอบถัดไป เหมาะกับข้อมูลที่เปลี่ยนบ่อยและต้องการอ้างอิงแหล่งที่มา ส่วน Fine-tuning เหมาะกับการปรับสไตล์การตอบหรือสอนรูปแบบเฉพาะ แต่อัปเดตข้อมูลใหม่ต้องฝึกซ้ำ มีต้นทุนและช้ากว่า และตรวจสอบที่มาของคำตอบได้ยากกว่า

  • ข้อมูลเปลี่ยนบ่อย ต้องอ้างอิงแหล่งที่มา เลือก RAG
  • ต้องการปรับโทนหรือรูปแบบการตอบเฉพาะทาง พิจารณา Fine-tuning
  • หลายองค์กรเริ่มจาก RAG ก่อน เพราะถูกกว่าและคุมข้อมูลได้ง่ายกว่า

ในทางปฏิบัติ หลายระบบใช้ทั้งสองอย่างผสมกัน คือ Fine-tune เพื่อรูปแบบ และ RAG เพื่อข้อมูลล่าสุด สิ่งที่สำคัญกว่าการเลือกเครื่องมือ คือเข้าใจว่าปัญหาของคุณคือเรื่องข้อมูลหรือเรื่องสไตล์ เพราะเลือกผิดทาง จะจ่ายแพงและได้ผลไม่ตรงที่ต้องการ

Fine-tuningRAGAIStrategy

บริการที่เกี่ยวข้อง

รับพัฒนาระบบและซอฟต์แวร์เฉพาะทาง

ออกแบบและวางระบบตามความต้องการเฉพาะของธุรกิจคุณ ตั้งแต่ต้นจนใช้งานจริง

WhaleScope

ดูโครงสร้างตลาดของทุกหมวดธุรกิจไทย บน WhaleScope

รายชื่อบริษัท ผู้เล่นรายใหญ่ และอัตราคงอยู่ของแต่ละหมวด — จากข้อมูลจดทะเบียน 2 ล้านนิติบุคคล

อ่านต่อ

Chunking: ตัดเอกสารให้ AI ค้นเจอคำตอบที่ใช่

เมื่อให้ AI ตอบจากเอกสารของบริษัท วิธีตัดเอกสารเป็นชิ้น ๆ ส่งผลต่อคุณภาพคำตอบมาก ตัดใหญ่ไปก็ได้ข้อมูลเกิน ตัดเล็กไปก็ขาดบริบท เข้าใจ Chunking เพื่อให้ระบบ AI ตอบตรงจริง

Reranking: จัดอันดับผลค้นหาใหม่ ให้ AI ตอบตรงขึ้น

ระบบค้นหาชิ้นเอกสารให้ AI มักได้ผลที่ใกล้เคียงแต่ไม่ใช่ชิ้นที่ตรงที่สุดขึ้นมาก่อน Reranking คือขั้นที่จัดอันดับผลใหม่ให้ชิ้นที่ตรงจริงขึ้นมาบนสุด ทำให้คำตอบของ AI แม่นขึ้นอย่างชัดเจน

Context Window: ขีดจำกัดความจำของ AI ที่ต้องออกแบบรับมือ

AI อ่านข้อมูลได้จำกัดต่อครั้ง ยัดเอกสารทั้งบริษัทเข้าไปไม่ได้ และยิ่งใส่มากยิ่งแพงและยิ่งเบลอ เข้าใจ Context Window แล้วจะรู้ว่าทำไมระบบ AI ที่ดีต้องคัดข้อมูลก่อนส่ง ไม่ใช่ส่งทั้งหมด

Small Language Models: โมเดลเล็กที่คุ้มกว่าโมเดลยักษ์สำหรับงานเฉพาะ

ไม่ใช่ทุกงานต้องใช้โมเดล AI ที่ใหญ่และแพงที่สุด โมเดลเล็กที่ปรับให้ตรงงาน มักเร็วกว่า ถูกกว่า และควบคุมข้อมูลได้ดีกว่า เข้าใจว่าเมื่อไรควรเลือกเล็ก เมื่อไรควรเลือกใหญ่